SON BAKIŞTA HÜZÜNLÜ BİR AŞK HİKAYESİ

Penthesilea ve Akhilleus'un  yıllar öncesinden bize mesajı var.

Afrodisias Antik Kenti antikçağın önde gelen mimarlık, sanat, heykeltıraşlık ve tapınma merkezlerindendir. Özellikle heykeltraşlık alanı inanılmaz boyutta ilerlemiştir..Dönemin en önemli heykeltraşlık okulu olması büyük önem taşır. Bu okulda yetenekli sanatçılar yetişir. Bizanslı yazar Stephanos, kentin kuruluşunu M.Ö. 13. yüzyıla kadar dayandırmaktadır. Karacasu ilçesinin 12 km. güneydoğusunda bir Karia kenti olarak kurulan Aphrodisias, altın çağını Roma döneminde yakalamıştır.

Aphrodisias Antik kentinde, İmparatorluk Kültü’ne adanmış görkemli Sebasteion’un muazzam heykeltraşlık işlerinin sergilenen muhteşem bir  rölyef vardır, bugün bu rölyefin hikayesini anlatacağım.

Muhteşem antik kent  Afrodisyas'da sergi salonunda öylece duran ve kentin adıyla ve aşk tanrıçası Afroditle bağdaşan hüzünlü bir aşk hikayesi betimleinmştir bu rölyefte. Talihsiz ve bir an evet bir an yaşanan hüzünlü bir hikaye.. .

Penthesilea ve Akhilleus'un Öyküsü..

Penthesilea veya Penthesileia Yunan mitolojisinde Ares ve Otrera'nın kızı, Hippolyta, Antiope ve Melanippe'nin kız kardeşi, Amazon kraliçesi. Quintus Smyrnaeus Penthesilea'nın Truva Savaşı'na gelişini şöyle anlatır: Penthesilea Hippolyta'yı geyik avlarlarken mızrakla öldürür; bu kaza Penthesilea'yı ölmek isteyecek kadar kahreder ancak bir savaşçı ve bir Amazon olarak bunu onurlu bir şekilde, savaşta yapmalıdır. Bu yüzden Truva Savaşı'na girmeyi kabul eder, Truva'nın savunma saflarında savaşır.

Penthesilea, Ares ile Otrera'nın kızı, Hippolyta, Antiope ile Melanippe'nin kız kardeşi ve bir Amazon kraliçesidir. Truva Savaşı'na katılması şöyle anlatılır: Geyik avlarken, bir hata sonucu, kardeşi Hippolyta'yı mızrakla öldürmüştür. Bu talihsiz kaza Penthesilea'ya çok fazla acı çektirmiş ve tek isteği ölmek olmuştur. Bu yüzden Truva Savaşı'na katılmak için kolayca ikna edilmiştir. Bu savaşta Truvalıları savunmuştur.

Bilindiği üzere Truva savaşının kahramanlarından Akhilleus'un hikayesi de enteresandır. Yunan mitolojisindeki en görkemli kahramanlardan biri olan Akhilleus (Aşil'de deniyor ) ölümlü bir kral olan Peleus ile ölümsüz su perisi Thetis'in oğlu. Peleus her ne kadar ölümlü ise de baba tarafından Zeus'a giden bir soyu var.

Akhilleus doğunca annesi, çocuğunun kendisi gibi ölümsüz olmasını istiyor ancak bunun tek yolu Styx adındaki kutsal nehrin sularında  çocuğunu  yıkanmak. Tabii ki ölümlülere yasak olan bu ayrıcalığa ulaştırmak için annesi Thetis gizlice -ölümlü bir babadan olduğu için ölümlü olan- Akhilleus'u Styx Nehri'ne sokar. Ancak suya, bebeğin bir ayağının topuğundan tutarak daldırıp çıkardığı için o kısma Styx'in ölümsüzlük veren suları değmez ve Akhilleus topuğu hariç ölümsüz olur. Bir kimsenin en zayıf noktası anlamındaki "Aşil topuğu" deyimi de buradan türemiştir. Ayrıca topuğu arka bacağa bağlayan tendona da tıpta "Aşil tendonu" denir.

Gün geçtikçe Akhilleus, serpilir, büyür ve Yunan dünyasının en cesur ve güçlü kahramanlarından biri olur. Truva Savaşı'nda da Truvalılara katliama varan zaiyatta payı büyük olur. Hektor'u öldürmesi başlı başına bir hikaye olmasıyla birlikte savaş sırasında başından geçen hikayeler anlatmakla bitmez.. Ama çok bilinmese de çok önemli birini daha öldürür. Truvalılar tarafında savaşan Amazon Kraliçesi Penthesilea'yı...

Tarihte en çok bildiğimizi sandığımız ancak  hakkında çok şey bilmediğimiz toplumlarından biridir Amazonlar. Hatta yaşayıp yaşamadıkları, sadece bir mitten ibaret olup olmadıkları bile tartışmalıdır. Anlatılara göre kuzey-kuzeydoğu Anadolu'da yaşayan, sadece kadınlardan oluşan Amazonlar son derece savaşçı bir topluluktu. Hatta daha iyi ok atabilmek için sağ göğüslerini kestikleri düşünülüyordu. Ancak bu yönde kesin bir kanıt bulunamamıştır. Bu konuda en ilginç yorumlardan biri ise,  erken dönem Yunanlılar Anadolu'ya geldiklerinde bazı kayalarda Hitit tanrı ve kral heykellerine rastladılar. Kıyafetlerini kadın kıyafetine benzettikleri Hititleri (doğrudan tanışmadıkları için) Amazonlar adında mitolojik bir halka dönüştürdüler. Tabi bu yorumun ne derece gerçekçi olduğu da tartışmalı...

Amazonların Truva Savaşı'nın yaşandığı dönemdeki kraliçesi Penthesilea ordusu ile birlikte Truvalılara yardıma geliyor ve Akhilleus ile birebir çarpışma talihsizliğine uğruyor.

Görselde Truva savaşından bir sahne Amazon kraliçesi Panthesilide'nin Akheilleus'in kollarında can verdiği anı betimlenmis.

Truva savaşında Akheilleus ve Panthsilea aslında iki düşman saflarında çarpışıyor  ve çarpışmada Penthesileia vuruluyor ve O'nun kollarında son nefesini verirken Akheilleus, Penthesileia'nın yüzünü gördüğü an aşık oluyor. Sadece bir kaç dakika kucağına aldığı düşmanına aşık oluyor.

Öykünün  taşa işlenmiş hâli.

Afrodisias müzesi. Aydın.

#afrodisias #antik #roma #tarih #karacasu #arthistory